SINH NĂNG LƯỢNG - DƯỠNG TƯƠNG LAI

Cạnh tranh trên thị trường điện: Một góc nhìn từ Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 (02/01/2014)

Phát triển thị trường điện được xem là một trong những giải pháp có tính chất lâu dài nhằm tạo sự ổn định cho hệ thống lưới điện quốc gia, đảm bảo nguồn cung điện phục vụ các mục tiêu kinh tế - xã hội. Tại Hội nghị Tổng kết công tác Đảng, Hội nghị người lao động, hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2013 và triển khai kế hoạch năm 2014 của Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power), Công ty Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 - một trong những doanh nghiệp tham gia thị trường điện sớm nhất - cho rằng, để thị trường điện thực sự phát huy hiệu quả vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết.

Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 chính thức tham gia thị trường điện cạnh tranh từ ngày 17/5/2012 theo Quyết định số 30/QĐ-ĐTĐL của Cục Điều tiết Điện lực. Việc tham gia thị trường điện, theo đánh giá của lãnh đạo công ty thì thị trường điện đã góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, công nhân viên thực hiện công tác chào giá… Thông qua các phương án, giải pháp được áp dụng khi tham gia thị trường điện cạnh tranh, Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 cũng đã tìm ra được phương án chào giá theo tiêu chí tối ưu hóa lợi nhuận mà vẫn đảm bảo các công tác liên quan tới kỹ thuật, vận hành tổ máy hạn chế tối đa ảnh hưởng lên xuống máy…


Một góc Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1

Cái được khi tham gia thị trường điện của Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 cũng như nhiều công ty khác là vậy nhưng theo Cục Điều tiết Điện lực thì yếu tố cốt yếu của thị trường điện là tính cạnh tranh lại rất hạn chế. Và đây cũng là thực tế mà Công ty Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 đang phải đối diện. Theo lãnh đạo Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 thì hiện thị trường điện cạnh tranh đang hoạt động theo mô hình thị trường điện tập trung chào giá theo chi phí biến đổi và đơn vị mua buôn duy nhất là Công ty Mua bán điện. Việc chào giá theo chi phí biến đổi đã làm giảm sức cạnh tranh của Nhà máy Điện Nhơn Trạch 1 trên thị trường do giá khi áp dụng cho giá khí áp dụng cho nhà máy này cao hơn so với giá khí của các nhà máy điện khác. Sản lượng điện hợp đồng cũng không ổn định, thiếu hợp lý, có thời điểm thì quá thấp, lúc thì quá cao khiến các tổ máy phải khởi động và xuống máy liên tục, đặc biệt là trong mùa mưa khi sản lượng điện chủ yếu được huy động từ các nhà máy thủy điện.

Đại diện của Công ty Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 cho biết: Việc phải khởi động và xuống máy liên tục sẽ tác động trực tiếp đến khả năng vận hành tin cậy, an toàn của tổ máy, làm giảm độ ổn định và tăng độ rủi ro của máy móc, thiết bị, tăng nguy cơ hỏng hóc và sự cố bất thường, tăng chi phí bảo dưỡng phát sinh trong bảo trì thường xuyên cũng như bảo trì định kỳ. Xét về mặt kỹ thuật thì việc này cũng không phù hợp với thiết kế của các tổ máy nên ngoài những rủi ro tiềm ẩn trên thì còn ảnh hưởng tiêu cực đến các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của nhà máy so với các định mức, thông số kỹ thuật thiết kế…

Ngoài ra, theo phân tích của giới chuyên gia, doanh thu của các nhà máy khi tham gia thị trường điện sẽ có nhiều biến động, không ổn định bởi lợi nhuận sẽ phụ thuộc nhiều vào hoạt động chào giá trên thị trường. Đặc biệt, trong quá trình thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa, các nhà máy sẽ không có doanh thu, còn theo cách tính cũ thì vẫn có. Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới doanh thu, gây mất cân đối tài chính, làm tăng chi phí sản xuất của công ty.

Với riêng Nhà máy Điện Nhơn Trạch 1, lãnh đạo Công ty Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch cho biết: Với việc chưa hết khấu hao cũng như chưa trả hết lãi vay nên với việc chi phí cố định cao (chi phí bảo dưỡng, sửa chữa), trong khi công suất của nhà máy còn thấp thì nhà máy sẽ khó thu hồi đủ chi phí. Tính tới thời điểm hiện tại, mặc dù đã thống nhất được với bên mua về chi phí vận hành, sửa chữa nhưng lại chưa được ký kết, giá điện chính thức cũng chưa được thống nhất và ký kết. Sự chậm trễ này đã gây không ít khó khăn cho công tác quản lý chi phí, tối ưu hóa sản xuất kinh doanh, không phản ánh đúng thực tế sản xuất của nhà máy. Đồng thời, nó còn gây khó khăn trong quá trình chuyển đổi mô hình hoạt động của công ty trong thời gian tới.

Từ thực tế trên, lãnh đạo Công ty Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 cho rằng: Về lâu dài, để hỗ trợ chiến lược cho việc tham gia thị trường điện cạnh tranh khi thị trường phát triển hoàn chỉnh cần có sự quan tâm thu thập thông tin từ hệ thống điện; chia sẻ thông tin nội bộ tổng công ty khi chào giá; tình trạng kỹ thuật sửa chữa, vận hành các nhà máy đối thủ; tình hình khí tượng thủy văn, mực nước các hồ thủy điện, khả năng cung cấp nhiên liệu, kể cả nhiên liệu than trên thị trường; cân đối nguồn khu vực miền Nam và khả năng truyền tải của đường dây cao áp Bắc Nam, tốc độ tăng trưởng kinh tế… để hỗ trợ công tác dự báo thị trường, đồng thời tối ưu hóa kế hoạch sản xuất, chào giá có chiến lược.

Ngoài ra, Công ty Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 cũng kiến nghị được hỗ trợ trong việc đề nghị Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương xem xét lại để hoàn thiện các quy định liên quan đến thị trường điện. Đồng thời, đề xuất Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương xem xét sớm hòa giá khí để giảm bớt sức ép về giá thành cao cho các nhà máy điện của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và PV Power…

Một số kết quả Công ty Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 1 thực hiện được trong năm 2013:

- Sản lượng điện phát lên lưới ước đạt 2,8 tỉ kWh, đạt 106% kế hoạch năm.

- Khối lượng nhiên liệu khí cả năm ước tiêu thụ là 543 triệu m3, bằng 106% kế hoạch năm.

- Tổng doanh thu ước đạt 3.511,55 tỉ đồng, bằng 110% kế hoạch năm.

- Nộp ngân sách Nhà nước ước đạt 102,53 tỉ đồng.