1. Thời gian địa điểm đào tạo
- Thời lượng đào tạo: Từ 05 đến 07 ngày (hoặc do đơn vị đào tạo đề xuất, có thể linh hoạt chia thành các đợt học theo chuyên đề để đảm bảo phù hợp với lịch công tác của học viên).
- Thời gian dự kiến trong Qúy III, IV/2026.
- Địa điểm đào tạo: Hà Nội (hoặc đơn vị đào tạo đề xuất địa điểm phù hợp).
2. Đối tượng đào tạo
- Kỹ sư, cán bộ kỹ thuật thực hiện công tác bảo dưỡng, sửa chữa nhà máy điện đã được đào tạo và có kiến thức cơ bản về phân tích rung động ISO CAT 1 trở lên (gồm phòng KTCN, PV Power TSC các khu vực).
- Số lượng học viên dự kiến: 8 người/khóa học.
3. Mục tiêu sau khóa học đối với học viên
a. Làm chủ hoàn toàn thiết bị và công cụ đo SCOUT250
Thành thạo phần cứng: Kỹ năng đấu nối các cảm biến gia tốc (Accelerometer), kết nối cảm biến đo tốc độ và góc pha bằng tia laser (Tachometer/Keyphasor) vào máy SCOUT250 một cách an toàn tại hiện trường.
Cấu hình thông số đo: Biết cách thiết lập các thông số ban đầu trên máy SCOUT250: Tốc độ quay của máy, hướng đo (ngang, đứng, trục), khối lượng phôi dự kiến và bán kính đặt khối lượng cân bằng.
Khai thác phần mềm phụ trợ: Sử dụng thành thạo máy để ghi nhận vector rung động (bao gồm cả biên độ rung và góc pha ϕ) – yếu tố quyết định để tính toán vị trí mất cân bằng.
b. Định bệnh chính xác: Phân biệt Mất cân bằng động với các lỗi khác
Trong thực tế, nhiều người nhầm lẫn máy bị rung là do mất cân bằng và đem đi cân bằng đại, dẫn đến mất thời gian mà không hiệu quả. Khóa học hướng tới mục tiêu:
Đọc phổ tần số (FFT): Giúp học viên nhận diện được đỉnh phổ đặc trưng của lỗi mất cân bằng (Unbalance) xuất hiện rõ rệt ở tần số đồng bộ 1X (vòng quay của máy).
Chẩn đoán loại trừ: Biết cách sử dụng SCOUT250 để phân tích góc pha và dạng sóng thời gian nhằm loại trừ các lỗi có biểu hiện tương tự như: Lệch tâm trục (Misalignment), lỏng cơ khí (Looseness), hay hiện tượng cộng hưởng bệ máy (Resonance).
c. Thành thạo kỹ thuật Cân bằng động 1 mặt phẳng và 2 mặt phẳng
Đây là kỹ năng thực hành cốt lõi nhất của khóa học:
Cân bằng 1 mặt phẳng (Single-Plane / Static Balancing): Áp dụng cho các rotor dạng đĩa mỏng như cánh quạt một tầng, bánh lấy nước của bơm ly tâm đơn tầng. Học viên sẽ nắm rõ quy trình: Đo rung động ban đầu → Gá thử khối lượng (Trial Weight) → Máy tự tính toán hệ số ảnh hưởng (Influence Coefficient) → Gá khối lượng sửa lỗi (Correction Weight).
Cân bằng 2 mặt phẳng (Two-Plane / Dynamic Balancing): Áp dụng cho các rotor có chiều dài lớn như rotor quạt ly tâm kép, cụm cánh bơm nhiều tầng, trục nghiền. Học viên biết cách xử lý hiện tượng ảnh hưởng chéo (Cross−effect) giữa hai mặt phẳng gối đỡ để triệt tiêu hoàn toàn rung động.
Kỹ năng xử lý khối lượng cân bằng: Biết cách tính toán để chia nhỏ khối lượng (khi không có sẵn cục cân đúng khối lượng yêu cầu) hoặc phối hợp góc (khi vị trí cần gắn trùng vào khoảng không giữa các cánh quạt) trực tiếp bằng các tính năng tiện ích tích hợp trên máy SCOUT250.
d. Đánh giá kết quả theo Tiêu chuẩn Quốc tế
Áp dụng tiêu chuẩn ISO: Học viên biết cách đối chiếu biên độ rung động sau khi cân bằng với các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 10816 hoặc ISO 21940 (Tiêu chuẩn về cấp độ cân bằng động cho từng loại thiết bị G1.0,G2.5,G6.3...) để nghiệm thu xem thiết bị đã đạt trạng thái vận hành an toàn chưa.
Tối ưu hóa và giảm thiểu rủi ro: Cân bằng đạt chuẩn giúp kéo dài tuổi thọ của vòng bi, phớt cơ khí, giảm tiếng ồn và tránh các sự cố phá hủy máy đột xuất, tối ưu chi phí vận hành cho nhà máy.
4. Nội dung chương trình (Bao gồm cả lý thuyết và thực hành).
PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ MẤT CÂN BẰNG ĐỘNG VÀ CHẨN ĐOÁN
Bản chất của mất cân bằng động: Lực ly tâm, tâm hình học và tâm khối lượng; các dạng mất cân bằng (Tĩnh - Static, Cặp - Couple, và Động - Dynamic unbalance).
Chẩn đoán phân biệt lỗi:
Cách nhận diện đỉnh phổ rung động 1X đặc trưng của lỗi mất cân bằng bằng phương pháp biến đổi Fourier nhanh (FFT).
Cách sử dụng góc pha (Phase góc) để phân biệt mất cân bằng động với các lỗi dễ nhầm lẫn như: Lệch tâm trục (Misalignment), lỏng cơ khí (Looseness), hay độ cứng vững bệ máy không đều.
PHẦN 2: LÀM CHỦ PHẦN CỨNG VÀ GIAO DIỆN MÁY SCOUT250
Thiết lập phần cứng tại hiện trường:
Kỹ thuật chọn vị trí và gắn cảm biến gia tốc (Accelerometer) bằng đế từ tính.
Kỹ thuật dán băng phản quang và lắp đặt cảm biến đo tốc độ/góc pha bằng tia laser (Tachometer) an toàn, chính xác.
Cấu hình phần mềm trên máy SCOUT250:
Khai báo thông số máy cần cân bằng: Tốc độ quay (RPM), bán kính đặt khối lượng (Radius), khối lượng rotor (nếu cần).
Thiết lập chế độ đo: Cân bằng 1 mặt phẳng (Single-Plane) hoặc 2 mặt phẳng (Two-Plane).
PHẦN 3: QUY TRÌNH THỰC HÀNH CÂN BẰNG ĐỘNG (BẰNG MÁY SCOUT250)
Đây là nội dung thực hành cốt lõi, học viên sẽ trực tiếp bấm máy làm theo các bước chuẩn quy trình:
Bước 1: Đo rung động ban đầu (Initial Run) – Đo và ghi nhận vector rung động ban đầu (Biên độ và Góc pha ϕ).
Bước 2: Đo thử nghiệm với khối lượng thử (Trial Run) – Cách tính toán sơ bộ để chọn khối lượng thử phù hợp (Trial Weight), gắn vào rotor và đo để máy xác định Hệ số ảnh hưởng (Influence Coefficients).
Bước 3: Tính toán khối lượng sửa lỗi (Correction Weight) – Đọc kết quả máy tính toán về khối lượng (gram) và góc đặt (degree).
Bước 4: Gá đặt và Đo nghiệm thu (Trim Run) – Gắn khối lượng sửa lỗi thực tế (bằng cách hàn, bắt vít hoặc kẹp), chạy máy để nghiệm thu và thực hiện các bước tinh chỉnh thêm nếu cần thiết.
Các tính năng nâng cao trên SCOUT250: Kỹ thuật chia nhỏ khối lượng (gắn vào nhiều vị trí cố định có sẵn) hoặc gộp khối lượng trực tiếp trên màn hình máy.
PHẦN 4: TIÊU CHUẨN NGHIỆM THU VÀ LẬP BÁO CÁO
Ứng dụng tiêu chuẩn ISO 10816 & ISO 21940: Hướng dẫn tra cứu cấp độ cân bằng phù hợp cho từng loại thiết bị (ví dụ: Quạt công nghiệp thường đạt G2.5, bơm cao tốc cần G1.0).
Xử lý dữ liệu & Báo cáo: Cách xuất dữ liệu từ máy SCOUT250 ra máy tính, lập báo cáo kết quả cân bằng động trước và sau khi xử lý để lưu hồ sơ bảo dưỡng của nhà máy.
5. Yêu cầu đối với cơ sở đào tạo và giảng viên đào tạo
- Cơ sở đào tạo:
Phương pháp giảng dạy: lý thuyết kết hợp thực hành, giáo viên giảng giải, thuyết trình, hình vẽ minh họa, thảo luận kết hợp với phim ảnh, tài liệu, sách báo tham khảo;
Trang thiết bị phục vụ giảng dạy: Computer (Máy tính có phần mềm chuyên dụng), projector (Máy chiếu), màn chiếu, bút dạ 3 màu, …;
Có mô hình chuẩn đoán thực hành tại chỗ.
Sau khóa học, các học viên hoàn thành hết khối lượng yêu cầu và đạt kết quả kiểm tra sẽ được cấp giấy chứng nhận/chứng chỉ hoàn thành khoá học;
- Yêu cầu về giảng viên:
+ Về kinh nghiệm
Tối thiểu 5 năm kinh nghiệm trực tiếp đi cân bằng động tại hiện trường cho các thiết bị quay thực tế tại nhà máy.
Trực tiếp đã từng sử dụng máy SCOUT250 cân bằng động các thiết bị quay cho nhà máy điện.
+ Về năng lực chuyên môn
Có chứng chỉ từ hãng Bently Nevada, chứng chỉ phân tích rung động ISO CAT III trở lên.
Bằng đại học chuyên nghành cơ khí.
Có chứng chỉ sư phạm.
(Đơn vị đào tạo gửi kèm CV giảng viên).
Đề nghị các đơn vị chức năng tổ chức chương trình đào tạo gửi nội dung đề xuất theo yêu cầu trên về địa chỉ:
- Phòng Tổ chức – Hành chính Chi nhánh Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam - CTCP – Trung tâm Dịch vụ Kỹ thuật.
- Địa chỉ: Tầng 18 Tòa nhà PV Power – 199 Nguyễn Tuân, Thanh Xuân, Hà Nội. Hoặc địa chỉ email: sangvt@tsc.pvpower.vn. (Điện thoại liên hệ: 0347896268 - Vũ Trọng Sang – Chuyên viên Phòng Tổ chức – Hành chính)
Các đơn vị có nhu cầu cung cấp dịch vụ đề nghị gửi “Báo giá, đề xuất nội dung chương trình, CV giảng viên dự kiến, Hồ sơ năng lực của đơn vị đào tạo” về Trung tâm Dịch vụ Kỹ thuật trước 14h00’ ngày 9/7/2026.
