SINH NĂNG LƯỢNG - DƯỠNG TƯƠNG LAI

Phát triển năng lượng tái tạo: Làm gì để tiềm năng sớm thành hiện thực (06/01/2011)

(VnEconomy) - Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết, Việt Nam là vùng có tiềm năng để phát triển nguồn năng lượng tái tạo (NLTT).



Theo tính toán, chỉ riêng nguồn năng lượng gió đã có thể xây dựng được các trạm điện gió cỡ lớn, chiếm khoảng hơn 8,6% diện tích lãnh thổ. Nếu xét theo tiêu chuẩn để xây dựng các trạm điện gió cỡ nhỏ, phục vụ phát triển kinh tế ở những khu vực khó khăn thì Việt Nam có đến 41% diện tích nông thôn đáp ứng. Trong khi, số liệu này ở Thái Lan và Campuchia chỉ là 0,2%, Lào là 2,9%.

Nguồn năng lượng mặt trời, với lợi thế là một trong những nước nằm trong rải phân bổ ánh nắng mặt trời nhiều nhất trong năm trên bản đồ bức xạ của thế giới, với bờ biển dài hơn 3.000km, có hàng nghìn đảo, trong đó có nhiều đảo có cư dân sinh sống nhưng nhiều nơi không thể đưa điện lưới quốc gia, thì việc sử dụng năng lượng mặt trời như một nguồn năng lượng tại chỗ để thay thế cho các dạng năng lượng truyền thống, đáp ứng nhu cầu của các vùng dân cư này là một kế sách có ý nghĩa về mặt kinh tế, an ninh quốc phòng. Ngoài ra, nguồn NLTT được sản xuất từ gió và mặt trời đang được đánh giá là thân thiện với môi trường và ít gây ảnh hưởng xấu về mặt xã hội, có khả năng tái tạo, chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng thấp, an toàn cho người sử dụng.

Thực tế nguồn cung sản xuất điện ở nước ta hiện nay chủ yếu là thủy điện và nhiệt điện. Nhưng các nguồn điện này lại phụ thuộc nhiều vào yếu tố thiên nhiên và đang ngày càng cạn kiệt do khai thác quá mức.

Nguồn điện từ thủy điện thường xuyên căng thẳng trong những tháng mùa khô, nạn hạn hán...làm tổng lượng nước về các hồ thủy điện bị thiếu hụt. Còn nhiệt điện lại phải đương đầu với nguồn nhiên liệu sản xuất như than vốn đang sắp cạn kiệt, giá thành than thành phẩm tăng cao do chi phí cho việc đầu tư để khai thác than ở mức độ ngày càng sâu và dự kiến Việt Nam sẽ nhập khẩu than từ năm 2012.

Với việc giá than nhập khẩu hiện đắt hơn khoảng 50% giá than trong nước, trong tương lai, chi phí sản xuất điện từ than sẽ tăng lên rất nhiều, do đó khả năng điện bị áp đặt giá cũng rất lớn. Ngoài ra, việc xây dựng nhà máy thủy điện sẽ làm mất rất nhiều đất canh tác, phải di dời dân cư, gây ô nhiễm môi trường nặng nề; nguồn năng lượng từ dầu mỏ cũng đang dần cạn kiệt, giá thành cao, nguồn cung không ổn định, nhà máy điện hạt nhân lại có nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe lâu dài của người dân xung quanh nhà máy do rò rỉ hạt nhân...

Theo tính toán của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế với tốc độ tăng trưởng từ 7,5- 8% và thực hiện được mục tiêu đến năm 2010 Việt Nam cơ bản trở thành một nước công nghiệp thì 20 năm tới nhu cầu điện sẽ phải tăng từ 15- 17% mỗi năm. Do đó, phương án đầu tư vào nguồn NLTT như gió và mặt trời là hiệu quả đối với điều kiện nước ta.

Để tạo điều kiện cho các nhà đầu tư tham gia vào việc phát triển nguồn NLTT, Chính phủ đã hình thành khung chính sách về phát triển năng lượng; Luật Bảo vệ môi trườngnăm 2005; Luật Điện lực năm 2004 khuyến khích việc khai thác, sử dụng các nguồn NLTT để phát điện...

Với tiềm năng và cơ chế ngày càng thuận lợi, nhiều nhận định cho rằng đây là cơ hội để các nhà đầu tư tham gia vào lĩnh vực NLTT, nhằm đa dạng hóa các nguồn điện năng, góp phần đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng phục vụ công cuộc phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Tuy nhiên, theo PGS- TS Đặng Đình Thống- Giám đốc Trung tâm Năng lượng mới Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, cơ hội để người đầu tư trong và ngoài nước tham gia phát triển nguồn NLTT ở nước ta còn rất ít. Bởi tính đến thời điểm hiện tại, mặc dù Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để phát triển nguồn NLTT nhưng thực tế vẫn chưa có một chính sách cụ thể như hỗ trợ các nhà sản xuất kinh doanh NLTT, khuyến khích vay vốn, về thuế, về giá bán điện...

Thực tế giá thành 1KWh điện NLTT hiện nay dù không tính thuế tài nguyên môi trường cũng còn cao hơn giá 1kWh năng lượng truyền thống (than, dầu, khí). Đó là chưa kể, để phát triển nguồn năng lượng mặt trời rất cần nguồn nhân lực phù hợp để đáp ứng nhưng đến nay mảng đào tạo cho lĩnh vực này gần như bỏ trống.

(Theo VnEconomy)