SINH NĂNG LƯỢNG - DƯỠNG TƯƠNG LAI

Thị trường phát điện cạnh tranh: Đảm bảo an toàn, tin cậy, minh bạch, khách quan (01/03/2013)

CôngThương - Hiện nay, VCGM có 73 nhà máy tham gia với tổngcông suất 23.493 MW, trong đó có 31 nhà máy tham gia chào giá hàng ngày.Dự kiến trong năm nay con số này sẽ tăng lên 48 nhà máy.

Toàn bộ điện năngphát của các nhà máy điện được bán cho đơn vị mua duy nhất thông qua chào giá theo chi phí biến đổi để được lập lịch huy động. Điện năng mua bán được thanh toán theo giá hợp đồng và giá thị trường giao ngay của từng chu kỳ giao dịch. Tỷ lệ điện năng thanh toán theo giá hợp đồng cho năm đầu tiên của thị trường bằng 95% tổng sản lượng điện phát của nhà máy, phần còn lại được thanh toán theo giá thị trường giao ngay. Để tăng tính cạnh tranh trong hoạt động phát điện, tỷ lệ này sẽ được giảm dần trong các năm tiếp theo nhưng không thấp hơn 60%.

Kết quả đánhgiá việc giao dịch trực tiếp và  gián tiếp của các nhà máy cho thấy, về cơ bản, việc lập kế hoạch vận hành thị trường điện, hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin tại các đơn vị phát điện và Trung tâm điều độ hệ thống điện quốc gia đã đảm bảo  đúng theo chỉ  đạo của Chính phủ, đạt được các mục tiêu công khai, minh bạch trong công tác huy động nguồn điện. Giá mua bán điện trên VCGM đã được cập nhật, công bố công khai trên trang Web của thị trường điện, tạo điều kiện cho việc minh bạch hóa chi phí mua điện của các nhà máy tham gia VCGM.

Đặc biệt,giá điện được hình thành theo quy luật cung cầu khách quan, khuyến khích hiệu quả cạnh tranh trong vận hành khâu phát điện, tạo tín hiệu tốt từ thị trường để  từng bước thu hút đầu tư mới trong lĩnh vực nguồn điện.

Bên cạnh đó, cácnhà máy điện tham gia VCGM đã chủ động tìm kiếm được cơ hội tối đa hóa lợi nhuận của mình bằng các chiến lược chào giá hợp lý. Một số nhà máy thủy điện đã có chiến lược chào giá phù hợp để huy động cao theo lượng nước về hồ nhằm nâng cao doanh thu, lợi nhuận của nhà máy, góp phần giảm giá thị trường một cách hợp lý. Nhờ đó, bước đầu các đơn vị phát điện  đã nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh  và làm tăng tính minh bạch trong việc huy động nguồn. Giá điện ở khâu phát từng thời điểm phản ánh đúng cân bằng cung cầu và minh bạch là cơ sở để điều chỉnh giá điện bán lẻ.

Tuy nhiên, theocác chuyên gia, phạm vi cạnh tranh trên thị trường còn hạn chế do số lượng nhà máy giao dịch trực tiếp chưa cao, một số vấn đề trong vận hành như tính đồng bộ, đầy đủ của hệ thống pháp quy, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin chưa hoàn thiện. Đặc biệt, hệ thống các văn bản pháp lý liên quan vẫn còn một số bất cập, cần phải sửa đổi, bổ sung. Ví dụ: các quy định của VCGM hiện nay  chưa xử lý tốt các vấn đề liên quan đến an ninh hệ thống, chống lũ và tưới tiêu cho hạ du của các nhà máy thủy điện và đảm bảo vận hành kinh tế hệ thống khi gián đoạn nguồn cung cấp khí.

Để đảm bảo VCGMhoạt động tốt theo cơ chế cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải  chỉ  đạo các Bộ, ngành, các đơn vị liên quan phối hợp xử lý dứt điểm những vấn đề còn vướng mắc, kiên quyết trong điều hành, có giải pháp cụ thể nâng cao tính cạnh tranh trên thị trường, hoàn tất các điều kiện để đưa thêm các nhà máy điện tham gia chào giá. Tiếp tục nghiên cứu và xây dựng thị trường bán buôn và bán lẻ điện cạnh tranh theo lộ trình trên cơ sở đảm bảo cân đối hài hòa lợi ích giữa các bên.