SINH NĂNG LƯỢNG - DƯỠNG TƯƠNG LAI

Trung Quốc phát triển năng lượng xanh (27/01/2011)

(Toquoc)-Dù trở thành quốc gia tiêu thụ năng lượng nhiều nhất thế giới nhưng tính mức tiêu thụ bình quân đầu người Trung Quốc vẫn thấp hơn Mỹ và OECD. Sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng nước ngoài của Trung Quốc cũng thấp hơn. Hiện nay Trung Quốc đang đi đầu trong việc phát triển năng lượng xanh, trở thành nhà đầu tư số một thế giới trong lĩnh vực này.

Cơ quan năng lượng quốc tế IEA mới đây ra báo cáo cho biết, năm 2009, Trung Quốc đã vượt mức tiêu thụ năng lượng của Mỹ, trở thành nước tiêu thụ năng lượng số 1 thế giới. Một số nước và tổ chức quốc tế cũng thường bàn luận về nhu cầu năng lượng và mức tăng khí thải các bon của Trung Quốc, cho rằng giá dầu mỏ trên thị trường quốc tế tăng lên là do Trung Quốc nhập khẩu quá nhiều dầu mỏ, đề xuất Trung Quốc phải gánh vác trách nhiệm về sự tăng tiêu thụ năng lượng quốc tế.

Phong điện Trung Quốc phát triển ấn tượng

Tuy nhiên, công bằng mà nói, mức tiêu thụ năng lượng trung bình đầu người của Trung Quốc rất ít. Con số thống kê cho thấy, năm 2009, mức tiêu thụ năng lượng trung bình đầu người của Trung Quốc là 2,33 tấn than tiêu chuẩn. Trong khi đó, mức tiêu thụ năng lượng trung bình đầu người của Mỹ là 10,37 tấn than tiêu chuẩn, gấp 5,5 lần mức tiêu thụ năng lượng trung bình đầu người của Trung Quốc.

Thêm nữa, mức độ phụ thuộc vào nước ngoài của tiêu thụ năng lượng Trung Quốc thấp hơn nhiều so với Mỹ và các nước OECD. Trung Quốc cũng đã đạt nhiều thành tựu về mặt phát triển năng lượng mới, chính Mỹ cũng cho rằng Trung Quốc đã đi trước Mỹ về lĩnh vực này. Trung Quốc hiện nay có bốn mặt đứng đầu thế giới: công suất lắp máy thuỷ điện, quy mô sử dụng máy đun nước năng lượng mặt trời, quy mô điện hạt nhân đang xây dựng, tốc độ tăng trưởng công suất lắp máy phát điện sức gió.

Hiên nay, trong số 15 nhà sản xuất panô pin mặt trời lớn nhất thế giới, có đến 7công ty Trung Quốc. Họ tập trung đến 50% sản lượng cả thế giới. Trong lãnh vực điện chạy bằng sức gió, 2 trong số 5 nhà sản xuất hàng đầu thế giới cũng mang quốc tịch Trung Quốc. Và chính tại nước này mà số lượng máy phát điện vận hành bằng gió được lắp đặt cao nhất thế giới trong năm ngoái. Cũng trong năm 2009, Trung Quốc giành được hợp đồng béo bở với Mỹ cung cấp các thiết bị sản xuất loại năng lượng này.

Mức sản xuất trong hai lĩnh vực năng lượng nói trên còn sẽ tăng mạnh trong những năm tới đây do kế hoạch đầu tư khổng lồ 575 tỷ euros vừa được thông báo cuối tháng 7/2010. Kế hoạch đó bao gồm cả việc phát triển điện hạt nhân và năng lượng sinh khối.

Vì sao Trung Quốc sớm chiếm lĩnh thị trường năng lượng xanh?

Theo giới quan sát, sở dĩ Trung Quốc sớm gặt hái được nhiều thành tựu trong lĩnh vực năng lượng xanh do họ biết sao chép nhanh chóng công nghệ phương Tây để rồi đưa vào sản xuất mang màu sắc Trung Quốc.

Bên cạnh đó, phải kể đến chi phí nhân công rẻ. Một ví dụ đơn giản: các công ty Trung Quốc bán ra những tấm pin mặt trời với giá thấp hơn đến 20% so với các đối thủ canh trạnh như Đức chẳng hạn. Họ làm được như thế vì chi phí sản xuất tại Trung Quốc thấp hơn tại Đức đến 44%!

Những điều kiện đó cho phép Trung Quốc đầu tư mạnh mẽ vào việc nghiên cứu cải tiến công nghệ, giúp họ đi trước các đối thủ khá xa. Hơn nữa, nhờ được sự hỗ trợ mạnh mẽ của Nhà nước, các công ty Trung Quốc trong những tháng qua đã giành được những hợp đồng béo bở, nhất là ở Mỹ.

Năm 2009, tập đoàn Năng Lượng Thẩm Dương tại Trung Quốc đã giành được hợp đồng cung cấp 240 trụ tuốc bin cho khu sản xuất điện gió tại miền Tây Texas. Ở tiểu bang California bên cạnh, thì trong vòng một năm, 46% thị trường năng lượng mặt trời đã lọt vào tay các xí nghiệp Trung Quốc.

Thị trường nội điạ Trung Quốc cũng hỗ trợ cho việc phát triển ngành năng lượng xanh. Điều này đã giúp cho các công ty thuộc ngành này hầu như không bị ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Chính quyền vẫn đặt hàng cho các công ty để phục vụ thị trường nội điạ vào lúc nhu cầu bên ngoài giảm sụt. Chủ trương này giúp Bắc Kinh vừa duy trì mức sản xuất vừa bảo đảm được công ăn việc làm cho người dân.

Quá trình đô thị hoá nhanh chóng ở Trung Quốc cũng khiến cho mức tiêu thụ năng lượng tăng vọt, góp phần thúc đẩy ngành năng lượng xanh. Chính quyền Trung Quốc đã đưa năng lượng xanh vào kế hoạch phát triển đô thị.

Nhà cao tầng các khu mới xây phần lớn được trang bị những tấm pin mặt trời. Trong một số tòa nhà mới, người ta cũng lắp đặt máy nước nóng chạy bằng năng lượng mặt trời. Ở nhiều nơi, đèn đường cũng có gắn một máy phát điện gió nhỏ. Khi sửa lại nhà, dân chúng được khuyến khích sử dụng năng lượng xanh. Mái sân bay quốc nội Thượng Hải được phủ những tấm pin mặt trời, và được xem là ‘’bãi pin mặt trời’’ lớn nhất châu Á.

Sự phát triển nhanh chóng của ngành năng lượng gió tại Trung Quốc, lẽ dĩ nhiên đã thu hút giới doanh nhân ngoại quốc. Jacques Boppe, một chủ nhà băng trẻ tuổi người Pháp, đã từ bỏ lãnh vực ngân hàng truyền thống của mình để lao vào địa hạt phong điện tại Trung Quốc. Ông đã thành lập một công ty tại Thượng Hải và chuyên trách lãnh vực kinh doanh loại trụ tuốc bin.

"Công ty chúng tôi là Great Wind International, trụ sở ở Thượng Hải. Êkíp gồm khoảng 15 người chủ yếu là kỹ sư. Chúng tôi chỉ có một mục tiêu duy nhất: bán loại tuốc bin đứng. Ở Trung Quốc, người ta đang lao vào thách thức môi trường. Từ 5 năm qua, Trung Quốc đã tăng gấp đôi khả năng triển khai máy phát điện gió, với mục tiêu là thành lập được các tập đoàn hàng đầu trong lãnh vực này.

Các công ty nhà nước đã trở thành những tập đoàn mạnh, họ mua lại những cơ sở của Đức hay Đan Mạch. Hiện nay thì ở Trung Quốc có từ 70 đến 90 công ty cung cấp tuuốc bin, nhưng chỉ có khoảng 5 hay 6 là những tập đoàn hùng mạnh thật sự, có những nhà máy lớn và thiết kế ra những loại máy điện gió cỡ lớn.

Đây là một lãnh vực chiến lược, được đích thân thủ tướng Ôn Gia Bảo hướng dẫn. Từ tháng giêng năm 2010, ông đã cho thành lập hẳn một Cơ quan chuyên về năng lượng xanh".

Năng lượng mặt trời cũng phát triển mạnh mẽ

Song song với năng lượng gió, một lĩnh vực khá phát triển, Trung Quốc cũng đang dần chiếm lĩnh vị trí cao trong việc sản xuất năng lượng mặt trời.

Tập đoàn Solarfun, chuyên sản xuất panô pin mặt trời, có trụ sở tại Giang Tô đang có tham vọng vươn lên đứng thứu ba thế giới trong lĩnh vực năng lượng mặt trời.

Thị trường panô năng lượng mặt trời tại Trung Quốc đang trở nên rất béo bở. Hiện nay thì có rất nhiều nhà máy được thành lập, ai cũng có thể lao vào sản xuất, chỉ cần hai ba cái máy, mua tế bào quang điện rồi ghép lại, công nghệ không phức tạp lắm. Giá cả mặt hàng này cũng đột ngột tăng 25% trong vòng 1 tháng qua. Nhưng với mức tăng đó, sản phẩm “made in China” vẫn đầy sức cạnh tranh, vượt sản phẩm của Đức.

Tuy nhiên, có thể nhận thấy một điều rõ ràng rằng, trong khi lĩnh vực hoạt động phong điện ở Trung Quốc đã có khuôn khổ pháp lý đầy đủ thì sản xuất năng lượng mặt trời mới ở bước đầu. Có những đề án mới được triển khai. Lĩnh vực sản xuất các tấm pin mặt trời này cũng chủ yếu do tư nhân nắm giữ.

Việc mạnh tay đầu tư vào lĩnh vực năng lượng xanh cho thấy Trung Quốc có kế hoạch từng bước thay thế nguồn năng lượng gây ô nhiễm như than hay dầu hoả hiện nay.

Trong chiến lược năng lượng quốc gia đưa ra mới đây, Trung Quốc đặt mục tiêu: giai đoạn 2005- 2010: năng lượng tái tạo đóng vai trò phụ trợ; giai đoạn 2010-2020: đây là nguồn năng lượng thay thế; đến giai đoạn 2020-2030: năng lượng tái tạo sẽ vươn lên hàng đầu. Đến năm 2050, loại năng lượng này sẽ trở thành nguồn cung cấp chính, chiếm 35-40% tổng năng lượng của Trung Quốc.

(Theo Toquoc)